Uprawa hortensji na kwiat cięty

A. Odmiany

- grupy cenowe

Alpengluhen

Bodensee

Coco

Elbtal

Lollypop

Marsepein

Papilon

Pepermint

Rodeo

Snowball

Verena

You&Me Together

B. Pochodzenie

Odmiany hortensji uprawianej na kwiat cięty należą do gatunku Hortensja ogrodowa (Hydrangena macrophylla), pochodzą z Japonii i Korei. Hortensja wzięła swą nazwę od rzymskiego imienia oznaczającego „ogrodniczkę”, którą nadał kwiatu angielski botanik Philibert Commerson na cześć swojej przyjaciółki i towarzyszki życia pani Hortensji Barrét. Prawdziwą skarbnicą wiedzy jest strona internetowa Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Wrocławskiego, która opisuje pochodzenie, historię nazewnictwa,opisy botaniczne i wiele interesujących informacji o hortensjach.

C. Hortensja na kwiat cięty

pełna szklarnia kwiatów

Pełna szklarnia kwiatów

Od kilku lat możemy kupić na giełdach kwiatowych hortensje importowaną z Holandii. Kwiaty te stanowią bardzo nietypową i ekskluzywną ofertę dla wielu kwiaciarni. Wzrastająca sprzedaż kwiatów importowanych powoduje zwiększenie zainteresowania uprawą w Polsce.

Hortensja na kwiat cięty jest uprawą 5 letnią i nie wymaga specjalnego wyposażenia szklarni, wysokich nakładów inwestycyjnych oraz dużego doświadczenia w uprawie. Prosta schematyczna uprawa jest łatwa do prowadzenia w naszym surowym klimacie. Jednocześnie zapotrzebowanie rynku sprzyja rozpoczęciu uprawy kwiatów, które znalazły już uznanie w naszym kraju. Kwiaty te dobrze rosną w starych szklarniach i tunelach z podwójną folią. Nie wymagają intensywnego ogrzewania zimą, jedysnie utrzymanie temperatury w nocy w granicach 2°C. Hortensja nie potrzebuje w trakcie zimowego spoczynku dobrych warunków świetlnych, natomiast wymaga cieniowania w trakcie intensywnego wzrostu przy dużym nasłonecznieniu.

W okresie letnim bardzo lubi dobre wietrzenie. Wszystkie te wymagania są łatwe do spełnienia w starych wolno stojących szklarniach posiadających „ciemny charakter” jednak wyposażonych w boczne wietrzenie. Inną zaletą uprawy jest czas rozpoczęcia kwitnienia, który przypada w kwietniu i maju gdy zapotrzebowanie na kwiaty jest największe. Drugie kwitnienie przypada pod koniec lata i trwa do końca listopada. Kwiaty hortensji przekwitają bardzo wolno i po uzyskaniu odpowiedniej wielkości mogą pozostać na krzaku bardzo długo, nawet 3 tygodnie, w trakcie których zmieniają kolor. W każdym z pojawiających się kolorów mają bardzo efektowny wygląd, który zapewnia uzyskanie dobrej ceny na giełdzie. Kwiaty hortensji doskonale nadają się również do suszenia. Pracy przy uprawie hortensji jest niewiele, polega na czyszczeniu z nadmiaru pędów, liści, zbiorze kwiatów oraz ochronie chemicznej, która nie jest zbyt uciążliwa. W Holandii przy uprawie hortensji pracuje jeden pracownik na 1,5 ha szklarni. Hortensja w sezonie ma bardzo duże zapotrzebowanie na wodę i zrozumienie tych wymagań jest kluczem do sukcesu w uprawie. Natomiast dobre zaplanowanie zabiegów cięcia pędów pozwala na uzyskanie najwyższej jakości kwiatów w wybranych przez siebie terminach. Uprawa może być prowadzona w gruncie jak również w 10 litrowych doniczkach posiadających płaskie dno i duże otwory. Doskonałym rozwiązaniem jest uprawa na statywach, które powodują lepszą cyrkulację powietrza pod roślinami co zmniejsza do minimum możliwość wystąpienia chorób grzybowych, jednocześnie bardzo ułatwia wszelkie prace pielęgnacyjne.

D. Termin sadzenia

Sadzonka hortensji przygotowana do sadzenia

Sadzonka hortensji przygotowana do sadzenia w doniczkach 14 cm

Sadzonki hortensji przygotowane do transportu

Sadzonki hortensji przygotowane do transportu

Hortensję najlepiej sadzić we wrześniu, sprzyja to dobremu ukorzenieniu przed zimą, będzie to gwarancja ładnego obfitego kwitnienia wiosną. Hortensja wytworzy wtedy długie pędy i bardzo duże kwiaty. Uprawę można rozpocząć również w późniejszych terminach, a nawet w styczniu od razu w wyższej temperaturze. Niewątpliwie skróci to okres od posadzenia do zbioru, jednak pierwsze kwiaty uzyskamy trochę gorszej jakości, mniejsze o skróconych pędach, nakłady na ogrzewanie będą większe.

E. Gęstość nasadzenia

Zalecany rozstaw

Zalecany rozstaw

Większość ogrodników sadzi 3 sztuki na 1 m² brutto np. standardowy tunel foliowy 7 m × 30 m = 210 m²: 5 zagonów po 0,8 m szerokości + 6 przejść po 0,4 m + po 0,3 m po bokach na ogrzewanie i krzywiznę ścian folii. Ilość całkowita 600 sztuk po odliczeniu przejść z tyłu i przodu.

Na każdym zagonie było by ok. 120 sztuk posadzonych w dwóch rzędach na 1 metrze bieżącym zagonu ok. 4,2 szt. sadzonych na przemian tak jak na rysunku.

F. Podłoże w uprawie

  1. Najtańszą metodą uprawy jest sadzenie do gruntu w podłoże składające się z ziemi gliniasto‑piaszczystej wzbogaconej torfem wysokim w ilości, która zapewni dobre stosunki powietrzno‑wodne np. „pół na pół”. Na głębokości 50‑60 cm powinno znajdować się podłoże piaskowe (naturalny drenaż).
  2. Niskie nakłady w uprawie na styropianie i macie szkółkarskiej

    Niskie nakłady w uprawie na styropianie i macie szkółkarskiej

    Polecamy uprawę w doniczkach 7,5–10 litrowych zawierających na spodzie ok. 0,75 l keramzytu. Pozostałą część doniczki wypełniamy torfem wysokim. Zakładamy uprawę na kilka lat, dlatego też powinniśmy zakupić podłoże, które nawet po długim czasie zachowało by dobre stosunki powietrzno‑wodne. Najlepszym do tego celu naturalnym produktem jest torf wysoki o grubej frakcji 20‑30 mm z zawartością co najmniej 60% torfu cegiełkowego, następnie rozluźniony z dodatkiem ok. 15% perlitu w możliwie najgrubszej strukturze.

G. Nawadnianie

W uprawie w gruncie stosujemy linie kroplujące o 5‑6 letniej żywotności najlepiej w sztywnej rurce Ø19, popularne t‑tape są przewidziane do upraw 2‑letnich i nie nadają się w tej uprawie.

Uprawa w 10 l pojemnikach wymaga dwóch kapilar na doniczkę o wydajności 2 litrów na godzinę, koniecznie z kompensatorami ciśnienia, maksymalnie jeden na dwie kapilary. Niektóre odmiany hortensji mają większe zapotrzebowanie na wodę, dlatego też każda z odmian powinna mieć swój własny elektrozawór. Regulacja czasu nawadniania dla każdej sekcji jest warunkiem powodzenia uprawy.

H. Uprawa na statywach

Sposób ten jest często stosowany w Holandii z uwagi na bardzo dobrą cyrkulacje powietrza wokół rośliny. Zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób grzybowych, umożliwia lepszy dostęp do roślin w trakcie czyszczenia, zbioru i zabiegów chemicznych. Zbieranie i odprowadzenie wody z przelewu zmniejsza nakłady na ogrzewanie oraz stwarza możliwość powtórnego wykorzystania pożywki, oczywiście po jej zdezynfekowaniu (najtaniej przez pasteryzację w prostych piecykach olejowych). Podlewanie doniczek zawieszonych w powietrzu stwarza możliwość nawadniania z przelewem co bardzo skutecznie zapobiega zasoleniu podłoża. Metoda ta umożliwia pełną kontrolę nawadniania i nawożenia w uprawie przekładając się jednocześnie na zwiększenie jakości i ilości zebranych kwiatów.

I. Cieniowanie

W okresie od początku kwietnia do końca sierpnia hortensja wymaga cieniowania, ograniczenie światła należy dostosować zależnie od intensywności nasłonecznienia. Dysponując cieniówkami automatycznymi i sterownikiem klimatycznym ustawiamy zasłanianie od 400‑450 watów na m² po 20 minutach od wystąpienia parametru. Jeśli nie ma takiej możliwości zmniejszamy intensywność światła malując szklarnie, tunel specjalnymi farbami do cieniowania, mycie obiektu należy wykonać najpóźniej pod koniec sierpnia.

J. Nawożenie i pielęgnacja w uprawie „na zimno” w pierwszym roku

Uprawa hortensji w Holandii w różnych fazach wzrostu Uprawa hortensji w Holandii w różnych fazach wzrostu Uprawa hortensji w Holandii w różnych fazach wzrostu

Uprawa hortensji w Holandii w różnych fazach wzrostu

Temperatura w szklarni powinna wzrastać wraz ze wzrostem nasłonecznienia, należy dostosować ilość pożywki do ilości nasłonecznienia i ulistnienia roślin. Zapotrzebowanie na wodę może wzrosnąć dziennie do 0,6 litra na roślinę (pH = 4,8; EC = 1,0 mS), zalecany stosunek azotu do potasu w fazie początkowej N:K 2:1. W miarę wzrostu podnosimy EC do 1,7, przy wystąpieniu chloroz nawet EC do 2,0 dodając zawsze żelazo. W miarę wzrostu zmieniamy proporcje N:K na 1:1.

W okresie wybarwiania kwiatów obniżamy ilość azotu i podnosimy ilość potasu w proporcji N:K 1:2 (pH = 4,8, EC = 1,7‑2,0). Kwitnienie rozpoczyna się w maju i może trwać bardzo długo, nawet do końca października. Po 1 sierpnia należy usunąć nadmiar pędów, które nie rokują nadziei na kwitnienie przed zimą. Po zakończeniu kwitnienia usuwamy nadmiar masy liściowej pozostawiając kilka pędów (7‑8 szt.) przyciętych na wysokość ok. 20‑25cm, zmniejszamy temperaturę do 2°C w nocy. W okresie spoczynku zimowego ograniczamy nawadnianie nawet do jednego podlewania na dwa tygodnie, podlewamy rano bardzo ostrożnie (pH = 4,8; EC = 1,0 mS). Nadmiar wody w okresie spoczynku powoduje zalanie korzeni, a w efekcie wypady całych roślin.

Średnie liczby graniczne wg. prof. Andrzeja Komosy dla hortensji doniczkowej:

N‑NH4
(mg/dm³)
N‑NO3 P K Ca Mg S‑SO4 Na Cl pH EC zasolenie
(g NaCl/dm³)
<40 170–220 160–210 180–230 200–600 150–200 50–100 <50 <50 4,5–5,5 1,3 <2,0

Jak widać różnica jest tylko w wartość EC, która może wynikać z produkcji roślin o krótszych pędach rosnących w mniejszych doniczkach.

K. Nawożenie i pielęgnacja w „uprawie na ciepło” w pierwszym roku

Uprawa ta nie różni się wiele od uprawy „na zimno” ponieważ nawożenie i pielęgnacja roślin jest podobna. Różnica polega na krótszym okresie spoczynku, który trwa od listopada do stycznia, po którym podnosimy stopniowo temperaturę do 13–15°C w nocy. Kwitnienie rozpocznie się po 11–12 tygodniach od zwiększenia temperatury. W pierwszym rzucie okres kwitnienia będzie krótszy ok. 9 tygodni, w czasie których otrzymamy 7–8 kwiatów w jednej doniczce. Następne kwiaty zakwitną z odbić na łodygach, które pozostały po wycięciu pierwszych kwiatów.

Drugie kwitnienie zaczyna się z reguły w połowie sierpnia lub we wrześniu zależnie od rozpoczęcia kwitnienia pierwszego jak również wczesności danej odmiany. W kwitnieniu jesiennym również powinniśmy uzyskać 7–8 kwiatów z doniczki. Jak widać metoda uprawy „na ciepło” może doprowadzić do uzyskania 14–16 sztuk kwiatów z jednej doniczki, a przy nasadzeniu 3 szt. na jednym m² daje to nam ok. 45 szt. rocznie z m² szklarni brutto.

L. Przygotowanie roślin do kwitnienia w drugim roku uprawy

Jesienią można usunąć prawie całą część nadziemną, nowe pędy odbiją z korzenia. Ogrodnicy z dużym doświadczeniem niektóre odmiany uprawiają w większym zagęszczeniu

Pod koniec uprawy łodygi mogą być bardzo długie, nasz kolega ma 190 cm wzrostu

Pod koniec uprawy łodygi mogą być bardzo długie, nasz kolega ma 190 cm wzrostu

Przed 1 sierpnia należy zakończyć czyszczenie roślin, w przeciwnym razie wyrosną nowe pędy, które nie zdążą zakwitnąć do końca sezonu. Po zakończeniu kwitnienia pozostałe liście znajdujące się na zdrewniałych łodygach należy usunąć, ponieważ zwiększają wilgotności w trakcie zimowego spoczynku. Podnosząc temperaturę w drugim roku uprawy możemy liczyć na kwiaty znacznie wcześniej, nawet po 8 tygodniach. Uzyskamy jednak kwiaty z łodygami częściowo zdrewniałymi, pojawiającymi się już za czwartą parą liści. Z okolic „serca” roślin zaczną wybijać nowe pędy, które będą kwitły za dwunastą parą liści, natomiast przy uprawie „na zimno” za czternastą parą. Jesienią po okresie kwitnienia przygotowujemy hortensję do spoczynku zimowego ograniczając ilość pędów do 7–8 szt. pozostawiając jednocześnie miejsce na pędy, które wytworzą się wiosną.

Ł. Choroby

Uwaga! Nie robimy oprysków bezpośrednio na kwiaty!

Chloroza

należy do objawów bardzo często spotykanych w uprawie hortensji na kwiat cięty. Odbarwienia liści występują między nerwami u niektórych odmian częściej i bardziej intensywnie.

Przyczyny to:

  • niewłaściwe pH (częste kontrole odczynu pożywki oraz podłoża powinny zapobiec wystąpienia objawów) więcej»»
  • niedobory żelaza (do pożywki dodajemy chelat żelazowy w ilości od 50 do 100 g na 1000 l, stosujemy tylko przez podlewanie).
Chloroza Chloroza Chloroza

fot. Ewa Biała

Szara pleśń
(Botrytis cinerea)

sprzyja chorobie słabe wietrzenie, duża wilgotność, zagęszczenie łodyg i liści, które brunatnieją i gniją, należy je usuwać. Opryski stosować wcześnie rano 2 godziny przed aktywnością słoneczną, podlewamy najpóźniej 6 godzin przed zachodem słońca.

Środki ochrony: Rovral Flo255SC, Bravo500EC, Topsin M500SC, Amistar250SC i inne, które nie brudzą liści zalecane w zwalczaniu szarej pleśni.

Plamistość liści, choroby grzybowe
(Ascochyta, Cercospora, Phyllosticta, Septoria)
zwalczać jak szarą pleśń.
Mączniak prawdziwy
(Erysiphe polygoni)
na młodych liściach pojawia się mączysty nalot. Zwalczanie: Nimrod 250EC, Score 250EC, Amistar 250EC, Domark100EC

M. Szkodniki

Uwaga! Nie robimy oprysków bezpośrednio na kwiaty!

Mszyce(Aphididae) Tworzą kolonie na młodych liściach. Zwalczanie: Mospilan20SP, Actara25WG, Confidor200SC, Aztec140EW
Przędziorek(Tetranychus urticae) najważniejsze reagować szybko na występowanie patogena, hortensja ma dużą masę liściową, zabiegi w dużym nasileniu szkodnika są mało skuteczne. Zwalczanie:Floramite240SC, Envidor240SC, Magus200SC, Vertimec018EC.

N. Wybarwianie i zbiór kwiatów

Po ścięciu należy wyrównać łodygi, pakujemy po 5 sztuk

Po ścięciu należy wyrównać łodygi, pakujemy po 5 sztuk

Odmiana Snowball

Odmiana Snowball

Hortensja posiada kwiatostan złożony z mniejszych kwiatów, dlatego też wycinanie kwiatów rozpoczynamy gdy wszystkie małe kwiatki są rozwinięte z widocznymi pręcikami. Zapewni nam to największą trwałość kwiatów, którą zwiększamy jeszcze przez wstawienie do wody o temperaturze 6–7°C z dodatkiem Chrysalu na co najmniej 6 godzin. Kondycjonowanie kwiatów w Chrysalu oraz transport w wodzie jest bardzo ważny!

O. Suszenie

Hortensje zawieszamy kwiatostanami do dołu i suszymy w temperaturze powyżej 20°C w przewiewnym i ciemnym miejscu (dla lepszego utrwalenia barwy). Suszenie kwiatów jest krótsze jeśli obieg powietrza jest wymuszony. Może trwać od jednego do kilku tygodni. Wilgotność powietrza powinna być bardzo niska, w przeciwnym razie kwiaty mogą zbrązowieć.

Wszystkie informacje zawarte w tym opisie podane są w dobrej wierze, jednak nie ponosimy odpowiedzialności za działania podjęte na ich podstawie, ani też za skutki materialne, które mogą powstać w wyniku tych działań.

W. Perek

cennik Hortensji

Rene van Berlo doradza i pomaga w uprawie